Wat betekenen je symptomen voor jou?

Symptomen begrijpen.

Er zijn verschillende manieren om symptomen te begrijpen.

Je kunt symptomen bijvoorbeeld zien als hinder, een bedreiging, een straf of een bericht om een pauze in te lassen.

Onze overtuigingen over symptomen zijn vaak onbewust, maar ze bepalen hoe we symptomen interpreteren en erop reageren.

Als je bijvoorbeeld denkt dat symptomen altijd duiden op een beschadiging, kun je elke keer dat je een nieuw symptoom ervaart een medisch onderzoek laten doen.

Symptomen zien als een boodschap van het lichaam om een pauze in te lassen, kan leiden tot een ander soort reactie. Misschien pas je je levensstijl aan en probeer je meer te rusten.

Taal is een hulpmiddel om de wereld te begrijpen.

We kunnen dit hulpmiddel op verschillende manieren gebruiken.
We noemen taal bijvoorbeeld om dingen te analyseren (analytische taal).

Concepten delen dingen op in categorieën, die vervolgens worden opgevat als representatief voor de werkelijkheid.

Dit taalgebruik maakt het mogelijk om te focussen op details, analyse en planning, maar daar hangt een prijskaartje aan.

Analytisch denken creëert een soort virtuele realiteit, waarin dingen die niet in nette categorieën passen als minder belangrijk of minder echt worden gezien. Onze concepten en categorieën kunnen uiteindelijk een vertekenende spiegel voorhouden van wat er werkelijk aan de hand is.

We leven in een ‘analyse dominante’ cultuur. We zien dit terug in onze medische trajecten. Een diagnostisch label fungeert als een verklaring. Als onze symptomen niet netjes in deze categorieën passen, kunnen ze als minder belangrijk of minder echt worden gezien.

Dit is echter maar de helft van het verhaal.

We hebben ook een andere manier om taal te gebruiken, die ervaring verbindt.

We kunnen taal ook gebruiken om in contact te komen met het lichaam en betekenis en verbinding te vinden. Deze taal van poëzie en verhalen begrijpt de werkelijkheid door voelen, intuïtie en gevoel.

Beide manieren om taal te gebruiken zijn nuttig als je een ziekte moet begrijpen.

Ziekte begrijpen

Het brein probeert altijd dingen te begrijpen. Dit is vooral waar als we nieuwe of onduidelijke symptomen hebben.

Het vinden van een verklaring voor een symptoom kan ons geruststellen dat we niet ernstig ziek zijn en ons helpen een weg te vinden om ons beter te voelen.

We hebben allemaal een aantal overtuigingen over welke dingen symptomen kunnen veroorzaken en hoe het lichaam werkt.

Deze overtuigingen worden opgebouwd uit de verhalen waaraan we worden blootgesteld in de cultuur, bijvoorbeeld wat artsen je vertellen, wat je leest op internet of hoe er in je familie werd omgegaan met ziekte toen je opgroeide.

Deze overtuigingen en verhalen raken verweven met onze identiteit en vormen de manier waarop we door het gezondheidszorgsysteem navigeren en voor onszelf zorgen.

Stel je voor hoe je anders zou handelen als je geloofde:

A) Symptomen zijn altijd direct gerelateerd aan een deel van het lichaam dat gewond, beschadigd of ziek is.

Een bloedtest of scan moet die schade aantonen. Dit is de enige manier om te weten welke behandeling kan helpen.

B) Symptomen zijn boodschappen van het lichaam.

Symptomen maken ons bewust van dingen die uit balans zijn in ons leven, zodat we veranderingen kunnen aanbrengen om gezond te blijven.

C) Je symptomen zijn een compleet mysterie.

Je vertrouwt er niet op dat je ze ooit zult begrijpen.

D) Symptomen werken als geheugensporen.

Symptomen kunnen (als ze eenmaal zijn vastgesteld) door het lichaam blijven gieren, zelfs nadat de initiële trigger voorbij is.

Wat als het veranderen van de verhalen die je vertelt over je symptomen een krachtig hulpmiddel bij herstel zou kunnen zijn?

Het verhaal veranderen

Veel mensen ervaren dat een verschuiving in hun begrip van hun ziekte de eerste stap is in een proces van herstel. (Dit geldt zelfs voor zeer ernstige ziekten).

Dit kan komen doordat het openstaan om op verschillende manieren over symptomen na te denken de basis legt voor verschillende routes naar herstel.

Als je tijd hebt, kun je lezen hoe het voor Terence een verschil maakte om symptomen te zien als een kans voor verandering.

En hoe het dingen veranderde voor Zoë, om nieuwe informatie te krijgen over de neurowetenschap achter symptomen.

Hier is wat advies om te onderzoeken:

1. Vertrouw erop dat je lichaam herstelt.

Veel mensen herstellen van functionele symptomen en vertrouwen dat dingen kunnen veranderen is meestal een belangrijk onderdeel van dat herstel.

2. Blijf nieuwsgierig naar symptomen.

Probeer bijvoorbeeld een symptoom op een vriendelijke, nieuwsgierige manier te verwelkomen.
Hoe anders voelen de symptomen als je dat eenmaal hebt gedaan?

3. Word je bewust van je echokamers

Versterken ze je bestaande ziekteverhaal?

4. Probeer een schrijfoefening

Werk met schrijfopdrachten, alleen of met anderen.

5. Test je verhalen in therapie

Dit kan je helpen om je bewust te worden van je bestaande overtuigingsstructuren en je kennis te laten maken met nieuwe perspectieven.

Schrijfoefening (herschrijf je verhaal)

De hele oefening duurt ongeveer 40 minuten tot een uur.

Als dit te lang voor je is, verspreid de stappen dan over meerdere zittingen.

Hulpmiddelen:

Het gebruik van een computer of een app om notities te maken werkt goed.

Je kunt ook pen en papier gebruiken (schaar en lijm optioneel).

De oefening

Kies iets uit de onderstaande lijst:

Opdracht 1: Schrijf het hele verhaal van een symptoom op. Begin bij de oorsprong en schrijf erover in de loop van de tijd.

Opdracht 2: Schrijf een verhaal over hoe ziekte wordt begrepen en hoe ermee wordt omgegaan in je familie.

Opdracht 3: Schrijf een verhaal over wat je verteld werd, of over hoe je iets begreep over je symptomen.

2. Schrijf vrijuit zonder censuur of oordeel.

Stel een tijdslimiet in (bijvoorbeeld 10-15 minuten).

3. Lees het verhaal door en onderstreep of markeer alle woorden in je verhaal die reacties beschrijven .

Reacties kunnen gedachten, gevoelens, herinneringen, sensaties, drang of dingen die je deed zijn. Markeer geen verklaringen voor waarom je reageerde: alleen de reactie zelf.

4. Lees het verhaal een tweede keer en onderstreep of markeer elke externe situatie of elk extern feit in een andere kleur .

Dit zijn de dingen die gebeuren in het verhaal, maar niet je gedachten erover of reacties erop.

5. Kopieer alle onderstreepte of gemarkeerde delen van het verhaal naar een nieuwe pagina.

6. Nu kun je een nieuw verhaal schrijven. Neem elk item op dat omcirkeld of onderstreept is in je nieuwe verhaal.

Het is niet belangrijk om een beter verhaal te schrijven, of een gelukkiger, of een waarachtiger verhaal. Het enige criterium is dat het zinnig is en past bij het onderstreepte en gemarkeerde materiaal.

7. Lees zowel je oude als je nieuwe verhaal hardop voor.

Merk verschillende emotionele reacties op als je hardop leest.

(aangepast van Acceptance and Commitment Therapy-ACT)