Interoceptie.

De rol van interoceptie in homeostase

Dit proces van het afleiden van de behoeften van je lichaam speelt een belangrijke rol bij het in balans houden van je lichaam (een proces dat bekend staat als homeostase). Meestal gebeurt dit zonder dat we het merken. Maar soms worden we tot actie aangezet.

Neem bijvoorbeeld dorst. Wanneer je lichaam water nodig heeft, voel je dorst en ga je naar de kraan om wat te drinken. Vreemd genoeg begint je dorst bijna onmiddellijkte verdwijnen – ook al heeft het water nog geen tijd gehad om in je bloedbaan te worden opgenomen of je weefsels te hydrateren. Dat komt omdat interoceptie niet alleen reageert op de huidige toestand van je lichaam, maar ook anticipeert op wat er daarna gaat gebeuren. Zodra de hersenen geloven dat het probleem is opgelost, verschuiven ze de aandacht naar het signaal dat nu het meest urgent is.

Dus interoceptie is niet alleen een spiegel van wat er in je lichaam gebeurt, het is een voorspellingssysteem dat altijd vooruit werkt op het moment.

Signalen van het lichaam zijn onduidelijk en vaag

Je lichaam bevat honderden miljoenen zintuigreceptoren die voortdurend informatie verzamelen. Deze receptoren nemen van alles waar: druk, temperatuur, pijn, rek, vochtbalans, trillingen, energieniveaus, vermoeidheid en ontstekingen. De hoeveelheid interoceptieve informatie die je hersenen elke seconde bereiken is verbijsterend.

Maar zelfs met al deze input zijn de sensaties die we in ons lichaam voelen niet altijd duidelijk. Soms hebben we bijvoorbeeld last van referred pain (uitstralende pijn): pijn die in een bepaald deel van het lichaam wordt gevoeld, terwijl het eigenlijke probleem ergens anders zit.

Om te begrijpen hoe we symptomen ervaren, helpt het om te weten dat de hersenen niet op elk signaal tegelijk kunnen letten. Dat zou overweldigend zijn. In plaats daarvan hebben je hersenen een manier ontwikkeld om de belangrijkste signalen te voorspellen en te prioriteren – de signalen die er op dat moment het meest toe doen.

De hersenen spelen een actieve rol in interoceptie

De enorme hoeveelheid informatie die het brein van moment tot moment bereikt, moet georganiseerd, geprioriteerd en geinterpreteerd worden.

Om dit efficiënt te doen, in plaats van alleen maar zintuiglijke informatie van het lichaam te ontvangen, nemen onze hersenen actief deel aan het hele proces.

De hersenen zijn op drie manieren actief:

1. Door selectieve aandacht

De hersenen luisteren selectief naar sensaties. Door aandacht te geven, worden sommige sensaties (of symptomen) versterkt, terwijl de sensaties waar we geen aandacht aan besteden naar de achtergrond verdwijnen.

2. Door interpretatie.

De hersenen interpreteren of een sensatie een symptoom kan zijn op basis van de context. Als je je bijvoorbeeld moe en uit het ritme voelt na een vlucht van Europa naar Japan, kun je deze sensaties interpreteren als een jetlag.

3. Door de gaten op te vullen.

De hersenen besparen graag energie door te raden wat er aan de hand is. Meestal werkt dit in ons voordeel. Maar als de hersenen beginnen te ‘gokken’ dat we een symptoom zullen krijgen (misschien omdat we het al zo lang hebben), is dit proces niet zo nuttig.

Lees meer over het voorspellende brein